In het Griekse dorpje Kato Lechonia, bij Volos, zo’n 350 kilometer ten noorden van Athene, staat een monument. Een moerbeiboom, geknot, in brons. En om de stam drie stroppen in reliëf. Het monument is op het dorpsplein neergezet ter nagedachtenis aan de wrede dood van een 69-jarige moeder, haar 44 jaar oude dochter en van hun 40-jarige vriendin en dorpsgenoot. Lucy, Sofia en Filitsa.

Op 7 juli 1944 werden ze hier vermoord, opgehangen aan een moerbeiboom. Door wie precies, dat is niet duidelijk. Sommigen zeggen dat het de alleen de bezetters waren, anderen zeggen dat er ook Griekse collaborateurs bij betrokken waren. Ook het waarom van de executie is onduidelijk. De ene keer zou het niet verstrekken van levensmiddelen aan de Duitse bezetter de reden zijn, de andere keer heeft men het over het actief steunen van de Griekse partizanen.

Later (onbekend is precies wanneer) werden de stoffelijke overschotten van Lucy en Sofia overgebracht naar Athene, om daar op de 1^e begraafplaats van de stad te worden bijgezet in het familiegraf waar ook Panagiotis Topalis (de echtgenoot van Lucy en de vader van Sofia) zijn laatste rustplaats had gevonden. Hun namen werden in het Grieks in het grafmonument gebeiteld; zonder geboortejaar en met een verkeerde overlijdensdatum: 7 juni 1944.

Niemand wist waar het monument precies stond, totdat voormalig NIA-directeur Winfred van de Put er tijdens een bezoek aan het kerkhof in 2019 tegenaan liep. De marmeren zuil staat op een opmerkelijk prominente locatie en kijkt uit over het centrale plein dat zich voor de Grieks-Orthodoxe kerk op de begraafplaats bevindt. Het graf was jarenlang niet onderhouden, overwoekerd en werd omheind door een roestig hekwerk.

Op verzoek van in Brazilie woonachtige nabestaanden van Lucy en Sofia bemiddelde het NIA vorig jaar bij de uitvoering van de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden aan het graf, dat nu weer eer aandoet aan de nagedachtenis van Lucy van Schelle, haar echtgenoot Panagiotis Topalis en hun dochter Sofia.

Het NIA zal dit jaar op 7 juli stilstaan bij het leven en de dood van Lucy en Sofia. Niet alleen om beide vrouwen te herinneren, maar ook in een poging om dit bijzondere stukje Nederlands-Griekse microgeschiedenis te delen met het bredere publiek.

We hebben Prof. Em. Riki van Boeschoten (Universiteit van Thessalie, Volos), die al jarenlang onderzoek doet naar de herinnering aan én het vergeten van dit stukje geschiedenis, bereid gevonden om op het NIA een lezing te verzorgen. Aansluitend zal een bezoek worden gebracht aan het graf (de 1^e begraafplaats ligt op 15-20 minuten lopen van het Instituut) waar eenieder die dat wil een bloemetje kan achterlaten.

U bent van harte uitgenodigd om aanwezig te zijn op deze bijzondere avond, die om 18.00 begint en in het Engels zal plaats vinden. In verband met het beperkte aantal zitplaatsen is het verstandig om u vantevoren aan te melden. U kunt daarvoor contact opnemen met het NIA op telefoonnummer 210-9210760 (ma. – vrij. 09.00-17.00) of per email.
De lezing is ook online te volgen via zoom. Aanmelden kan via deze link.

We hopen u te mogen begroeten op 7 juli.